Schrijf je nu in als eerstejaars voor de opleiding KPNI (start april 2020).

MEER INFO
Wetenschap

De last van lymeborreliose

De ziekte van Lyme is wereldwijd een van de meest actieve pandemische zoönotische infecties. De veroorzakende spirocheet Borrelia burgdorferi sensu lato (Bb sl) treft mensen, honden en vogels via een tekenbeet.

Typische symptomen van lymeborelliose zijn erythema migrans, vermoeidheid, gewrichtsontsteking en neuro-inflammatie. Deze symptomen worden niet veroorzaakt door Bb zelf, maar door het desastreuze effect van het op de spirocheet reagerende immuunsysteem. Borrelia-spirocheten hebben unieke strategieën ontwikkeld om het immuunsysteem te ontwijken. Waarschijnlijk is dat reden dat ze ondanks de immunologische respons kunnen overleven. Het ontrafelen van de mechanismen waarmee de spirocheet het immuunsysteem ontduikt, zal inzicht geven in mogelijkheden voor een succesvolle behandeling van mensen en dieren met de ziekte van Lyme. Mogelijk kan daarmee zelfs een werkzaam vaccin tegen de ziekte ontwikkeld worden.

Bb heeft manieren ontwikkeld om te ontsnappen aan het immuunsysteem, hij infiltreert en houdt zich schuil in weefsels waar antilichamen vrijwel geen effect hebben.
Loading...

Ontsnapping aan het immuunsysteem

De eerste melding van de ziekte van Lyme stamt uit 1977, bij een groep personen met ‘lyme-artritis’ in het dorpje Lyme in Connecticut.[1] De oorzaak van dit zeldzame type artritis werd niet gevonden, totdat in 1982 de groep van Willy Burgdorfer een spirocheet identificeerde die verantwoordelijk bleek voor de artritis-uitbraak. De bacterie kreeg de naam Borrelia burgdorferi.[2] Sindsdien nam de kennis over Borrelia een vlucht en werd ontdekt dat Bb zich verplaatst via een bepaald type teek en verantwoordelijk is voor een brede reeks symptomen die, indien niet tijdig herkend, kunnen leiden tot ernstige aandoeningen waaronder artritis, neuro-inflammatie en huidziekten (erythema migrans).

Loading...
Figuur 1: Toename ziekte van Lyme in Nederland. (Bron RIVM)

De epidemiologie van de Borrelia-infectie is momenteel een van de meest zorgwekkende onderwerpen wereldwijd, met een jaarlijkse incidentie van 350.000 nieuwe patiënten in de Verenigde Staten en ongeveer 85.000 in Europa[3] (zie figuur 1). De daadwerkelijke prevalentie van de ziekte van Lyme wordt geschat op 500.000 ziektegevallen. Dit brengt naast de enorme ziektelast ook kosten met zich mee; voor de Verenigde Staten naar schatting vijf miljard dollar per jaar.[4]

Preventie is vooralsnog de beste manier om lyme te behandelen[5] (zie figuur 3). Hoe de Borrellia-infectie verloopt, is afhankelijk van verschillende factoren, waaronder leeftijd, geslacht, vitamine-inname, voedingsstatus en rookgedrag.[6] Leeftijd en de periode van het jaar zijn geassocieerd met een hogere incidentie van de Borrelia-infectie, wat hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt wordt door het hoge aantal bezoeken aan het bos in de maanden juni en juli door mensen van rond de 45 jaar.[7]

Heeft men de infectie eenmaal opgelopen, dan is vroege diagnose en een behandeling met antibiotica bij uitstek de meest effectieve aanpak.[7] Een late diagnose vermindert de effectiviteit van een behandeling met antibiotica en vraagt om meer geavanceerde strategieën, waarbij antibiotica wordt gecombineerd met natuurlijke verbindingen zoals vitamine D[8], baicalein (een polyfenol uit Scutellaria baicalensis), luteoline (een gele polyfenolkleurstof voorkomend in verschillende groenten)[9], lactoferrine[10] en N-acetyl-cysteïne.[11] Helaas reageert tien tot twintig procent van de aangedane patiënten niet op een relatief vroege behandeling en ontwikkelt Post Treatment Lyme Disease Syndrome (PTLDS). Typische symptomen bij de groep mensen met PTLDS zijn vermoeidheid, intermitterende koorts, koude rillingen, spier- en gewrichtspijn.[12]

Een langetermijnbehandeling van deze patiënten met antibiotica wordt afgeraden, vanwege bijwerkingen en het ontbreken van bewijs voor de effectiviteit.[13] De symptomen van patiënten met PTLDS zijn vaak gerelateerd aan syndromen zoals fibromyalgie, cognitieve stoornissen of burn-out.[14] De huidige diagnostische testen zijn niet voldoende specifiek of sensitief om actieve Borrelia te bevestigen of uit te sluiten bij de meeste patiënten met PTLDS.

[15] Desalniettemin moeten patiënten met een vastgestelde Borrelia-infectie daarvoor behandeld worden ter verbetering van hun prognose. Wanneer een Borrelia-infectie wordt vermoed, zonder dat dat bevestigd kan worden door de diagnostische testen, kan het gebruik van een nieuw ontwikkelde vragenlijst helpen om de mogelijke aanwe- zigheid van actieve Borrelia-spirocheten te bepalen.[15] Mensen met PTLDS worden vaak niet begrepen en soms wordt er gedacht dat hun klachten van psychosociale oorsprong zijn. Hoewel de ziekte van Lyme zeker psychi- sche gevolgen kan hebben, zou dat niet moeten worden beschouwd als de oorzaak van de aandoening.

Misverstanden over of er wel of niet sprake is van de ziekte van Lyme worden vooral veroorzaakt door het feit dat de spirocheet aan de waakzaamheid van het immuunsysteem kan ontsnappen, door te infiltreren in weefsels en organen (zie figuur 2). Als dit gebeurt dan zijn biochemische testen (ELISA of western blot) niet meer betrouwbaar en patiënten blijven verstoken van de juiste diagnose. Begrip van de strategieën die de spirocheet gebruikt om het immuunsysteem te ontduiken, is waarschijnlijk de enige manier om nieuwe behandelwijzen te kunnen ontwikkelen tegen de soms desastreuze symptomen en aandoeningen die worden veroorzaakt door deze unieke bacterie.

De veroorzakende factor van de ziekte van Lyme is lid van de familie van het eubacteriële fylum Spirochaetes. Leden van deze groep organismen hebben een uitgesproken morfologie met een spiraalvormig of golfachtig patroon en tussen de buitenste en binnenste membranen ingesloten flagella (beweegorganen). De groep spirocheten bevat verschillende humane pathogenen zoals Treponema pallidum (veroorzaker van syfilis), Leptospira interrogans (lep- tospirose), en verschillende Borrelia-soorten die terugkerende koorts veroorzaken.

Loading...
Figuur 2: Model van de wijze waarop Borrelia burgdorferi ontsnapt aan het immuunsysteem.[29]

Inleiding in de kPNI

4-daagse opleiding €757

Fundamenteel inzicht in de basis van complexe werkingsmechanismen en hoe alle lichamelijke systemen met elkaar verbonden zijn. Dr. Leo Pruimboom en Tom Fox leren je in 4 dagen de basis van de klinische Psychoneuroimmunologie.

Krijg inzicht in de thema’s:

  • Voeding als medicijn
  • Kwantumfysica en bewustzijn
  • Medische fysiologie en biochemie
  • Biologie van het bioritme en timing van voedsel
  • Beweging en gedrag

Anders dan de meeste bacteriële pathogenen, heeft Bb geen lipopolysacchariden (LPS), lipooligosacchariden (LOS) en capsule. Bb is zeer beweeglijk en mobiel door de aanwezigheid van flagella. Echter, deze flagella bevinden zich in de periplasmatische ruimte tussen het binnenste en buitenste membraan (endoflagella). Deze endoflagella, verankerd aan het einde van iedere cel, voorzien Bb van de kenmerkende kurketrekkerbeweging.[16] De afwezigheid van typische immunogene kenmerken in Bb suggereert dat dit nu zeer actieve pathogeen nooit evolueerde om ziekte in zoogdieren te veroorzaken.[17] De natuurlijke gastheren van Bb zijn negen kleine zoogdieren, zeven middelgrote zoogdieren en zestien soorten vogels.[18] In deze zoogdieren is Bb meestal onschuldig, hoewel konijnen huiduitslag kunnen krijgen, net als mensen, en sommige hamstersoorten artritis kunnen krijgen na blootstelling in een laboratoriumomgeving.[17]

Om te kunnen overleven in grote zoogdieren moet Bb gebruikmaken van aanpassingstechnieken. Bb heeft geen gereedschap om haar eigen aminozuren, nucleotiden, vetzuren en enzymatische cofactoren aan te maken, waardoor de spirocheet volledig afhankelijk is van de gastheer en daar parasitair mee samenleeft.[19] Hoewel de spirocheet niet immunogeen is als het de gastheer ingaat, ontstaan door diens voedingsbehoefte fenotypische veranderingen. Daar reageert het afweersysteem wel op, in eerste instantie in de huid, hetgeen erythema migrans veroorzaakt. Dit verklaart het feit dat preventie van Borrelia-infectie gebaseerd is op verwijdering van de aan de huid geklampte teek binnen 36 uur.[20] Na deze incubatietijd kan Bb overleven in de gastheeromgeving en gaat op zoek naar manieren om eliminatie door het immuunsysteem te voorkomen. Een van de strategieën is gebaseerd op het vermogen met grote snelheid te kunnen zwemmen door het gebruik van de endoflagella als schroefbladen.[21] Sommige van de Bb-stammen kunnen zich tot wel honderd keer sneller voortbewegen in de huid dan de snelste immuuncel (persoonlijke communicatie Prof. Dr. Mark Wooten, 2018). Zodra Bb de bloedstroom betreedt, wil de spirocheet infiltreren in vaste weefsels, waar deze zich nog sneller kan voortbewegen dan in de bloedsomloop. Een interessante studie van Malawista laat zien dat Bb zich met een snelheid van 0,28 cm/minuut verplaatst; dat is twee keer zo snel als een neutrofiel, wat de snelste cel van het menselijk lichaam is.[22]

Loading...

Om in de voorkeursweefsels terecht te komen, moet Bb de natuurlijke barrières van deze weefsels afbreken. Dat gebeurt op twee manieren. Na aanpassing aan de men- selijke omgeving brengt Bb een membraan-lipoproteïne tot expressie, genaamd outer surface protein C (OspC).[23] OspC trekt endogene proteasen van de gastheer aan, met behulp waarvan de barrières geopend kunnen worden en de bacterie kan infiltreren in veel verschillende weefsels, waaronder synoviale gewrichten (artritis), huid (erythema migrans), hart (carditis) en hersenen (neuroborreliose).[24] Daarnaast activeert Bb door stimulering van de Toll-like receptor 2 (TLR2) verschillende matrixmetalloproteases (MMP’s)[25], met als gevolg een diepere infiltratie in de extracellulaire matrix van bovengenoemde weefsels.[26]

De ontwikkeling van de evolutionaire intelligentie van Bb blijkt ook uit het gegeven dat de spirocheet voor geen enkel enzym of groeifactor gebruik maakt van ijzer als cofactor, maar van mangaan. Bijna alle andere bacte- riën waar de mens mee te maken heeft, gebruiken ijzer als cofactor.[16] Bb gebruikt mangaan als belangrijke cofactor, en combineert dat met een verandering van de mangaan/ zinkverhouding via verschillende metaaltransporteurs.[16]

Loading...
Figuur 3: Preventietips om de ziekte van Lyme te voorkomen. Bron: Amerikaanse Lyme patiëntenvereniging

Samenvattend kan worden gezegd dat Bb manieren heeft ontwikkeld te ontsnappen aan het waakzame immuun- systeem. De bacterie infiltreert en houdt zich schuil in weefsels waar antilichamen vrijwel geen effect hebben.[17] Bovendien heeft Bb zich veelal alweer naar een ander deel van het lichaam verplaatst als het immuunsysteem het eerder geïnfiltreerde weefsel bereikt. Daarbij laat Bb lipoproteïnen achter die een soms verwoestende reactie van het immuunsysteem opwekken. En juist die reactie is verantwoordelijk voor de schade en symptomen van men- sen met lymeborreliose en PTLDS.[27] Dit gegeven is van groot belang bij de behandeling van mensen met lyme of PTLDS. Het wijst op de noodzaak van immuunmodulatie.

behandeling met antibiotica in de eerste twee weken is de meest effectieve aanpak

Concluderend kan aangegeven worden dat Borrelia- spirocheten een unieke groep bacteriën zijn, met een groot aantal strategieën om aan het humane immuunsysteem te ontsnappen. Bb produceert geen toxinen en veroorzaakt geen afweerreactie bij het betreden van een zoogdier.[28] Na ongeveer 36 uur ontwikkelt de spirocheet, nog steeds in de mond van de teek, manieren om te overleven en zich in de nieuwe gastheer te verspreiden, waarmee de ‘reis’ door verschillende weefsels van start gaat. Bb is sneller dan elke immuuncel en deze snelheid neemt toe na infiltratie in de verschillende weefsels. Endogene MMP’s, van Bb afkomstig OspC en metaaltransporteurs voor mangaan en zink leveren de parasiet het benodigde gereedschap om continu te migreren en verschillende essentiële weefsels en organen te infiltreren. Symptomen zoals vermoeidheid, cognitieve disfunctie en pijn zijn slechts geringe problemen in vergelijking met de ziektes die ontstaan door de langetermijnactiviteit van het immuunsysteem als gevolg van de steeds ontsnappende Bb. Preventie van tekenbeten moet worden beschouwd als de prioritaire interventie om het aantal besmette mensen te verminderen. Toediening van antibiotica is de eerste keuze behandeling bij (vermoeden van) acute besmetting. De chronische infectie vereist het gebruik van interventies die aangrijpen op de manieren waarop Bb het immuunsysteem omzeilt. Onderzoek hiernaar is gaande.

Bronvermelding

13. Feder, H. M., Johnson, B. J. B., O’Connell, S., Shapiro, E. D., Steere, A. C., Wormser, G. P., & Group, the A. H. I. L. D. (2007). A Critical Appraisal of ‘Chronic Lyme Disease’. New England Journal of Medicine, 357(14), 1422–1430. http://doi.org/10.1056/NEJMra072023

15. Rebman, A. W., Bechtold, K. T., Yang, T., Mihm, E. A., et al. The Clinical, Symptom, and Quality-of-Life Characterization of a Well-Defined Group of Patients with Posttreatment Lyme Disease Syndrome. Front Med (Lausanne) 4, 224 (2017).

16. Troxell, B., & Yang, X. F. (2013). Metal-dependent gene regulation in the causative agent of Lyme disease. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology, 3, 79. http://doi.org/10.3389/fcimb.2013.00079

17. Tilly, K., Rosa, P. A. & Stewart, P. E. Biology of infection with Borrelia burgdorferi. Infect Dis Clin North Am 22, 217-34, v (2008).

De volledige bronvermelding bevat hyperlinks. Reden dat u deze op de website www.orthofyto.com vindt bij het desbetreffende artikel.

U treft de onlineversie van de gevalideerde vragenlijst van Horowitz

Lyme Questionnaire

Inleiding in de kPNI

4-daagse opleiding €757

Fundamenteel inzicht in de basis van complexe werkingsmechanismen en hoe alle lichamelijke systemen met elkaar verbonden zijn. Dr. Leo Pruimboom en Tom Fox leren je in 4 dagen de basis van de klinische Psychoneuroimmunologie.

Krijg inzicht in de thema’s:

  • Voeding als medicijn
  • Kwantumfysica en bewustzijn
  • Medische fysiologie en biochemie
  • Biologie van het bioritme en timing van voedsel
  • Beweging en gedrag

Deel dit artikel


Loading...

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Dolore, velit?

ok

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Dolore, velit?

ok annuleren

Wegen Leo Pruimboom en Natura Foundation scheiden zich.

Nieuws - 1 september 2019

Hallo alle studenten, ex-studenten en toekomstige studenten,

Jullie weten allemaal waarschijnlijk al dat ik me gescheiden heb van Natura Foundation. Dat is in super goede stijl gedaan met maar 1 doel; de PNI de aandacht geven die het verdient. We gaan verder met groeien en nog meer evidence based worden. Onze wetenschappelijke commissie is zeer krachtig en dat heeft zijn weerslag op nog meer kwaliteit. Tot gauw bij een nieuwe cursus, een nascholing of als Intermittent Living Coach.

Leo Pruimboom

Maak kans!

Op een gratis plaats binnen de opleiding tot Intermittent Living Coach!

Bij inschrijving voor kPNI 1 of kPNI 2 ding je, via een loting door een onafhankelijke instelling, mee naar een gratis plaats voor de opleiding Intermittent Living Coach.

De opleiding wordt geheel intern verzorgd. Dit betekent dat de opleiding plaatsvindt in een hotel en dat je zowel theoretisch als praktisch een echte Intermittent Living coach wordt.

Schrijf je dus zo snel mogelijk in voor de opleiding kPNI!

Meer informatie over de opleidingen

Let op: één gratis deelnemer per Intermittent Living Coach opleiding in België of Nederland.

Locaties en data

Lopende opleiding PNI Plus Master

Locatie
Woudschoten Hotel & Conferentiecentrum
Woudenbergseweg 54
3707 HX Zeist
www.woudschoten.nl

Data
Module 4: 2, 3 & 4 sep 2019
Module 5: 7, 8 & 9 okt 2019
Module 6: 16, 17 & 18 dec 2019

--

Locatie
Mauritz Grand Café | Restaurant, Hotel, Salon
Landpoortstraat 24
4797 AN Willemstad
www.mauritzwillemstad.nl

Datum
Module 6: 17, 18 & 19 sep 2019

Bel mij terug

Vragen?

Ik bel je met plezier terug.
Privacyvoorwaarden *

Boeken als spreker